هیالوما

قسمت دوم

واژه Hyalomma از لغات يوناني hyalos به معناي شفاف و omma به­معناي چشم تشکيل شده است. علت اين نام­گذاري وجود حالت شفافيت و طلق مانندي در چشم اين کنه­ها مي­باشد که توصيف­کننده براي اولين بار مشاهده کرده است (در نمونه­هاي قديمي به­علت وجود ماده نگهدارنده اين حالت ممکن است ديده نشود).

کنه­هاي هيالوما داراي 27 گونه شناخته شده در دنيا و به­عنوان ناقلين مهم بيماري­هاي دامي و انسان مطرح هستند. ميزبان اين کنه عموماً پستان­داران اهل و وحشي هستند و گاهي هم نمف­ها، پرندگان و مارمولک­ها را آلوده مي­کنند.

اين کنه­ها داراي اندازه متوسط تا بزرگ، کاپيتلوم بلند و پايه کاپيتلوم شبه مثلثي، مستطيلي و چشم­هايي کاملاً مشخص، که درون يک حفره در حاشيه جانبي اسکوتوم ديده مي­شود، مي­باشند. ساير خصوصيات مورفولوژيک اين کنه در شکل 1-5 آمده است. اين کنه­هاي زمخت و مقاوم قادر به تحمل شرايط سخت محيطي هستند و آنان را در مناطقي که ساير گونه­ها به­ندرت ديده مي­شوند يا اصلاً وجود ندارند، مي­توان يافت. آنها معمولاً در مناطق داراي رطوبت نسبتاً کم و شرايط محيطي سخت ديده مي­شود. در اين مناطق نيچ يا آشيانه مناسب آنها (هنگامي که از ميزبان دور هستند) کم مي­باشد، ميزبان­هاي کوچک مراحل نابالغ داراي وفور کم و ميزبان­هاي بزرگ مرحله بالغ از تغذيه کافي برخوردار نيستند. پراکندگي اين کنه عمدتاً محدود به دنياي قديم مي­باشد.

جنس هيالوما شامل مجموعه­اي از گونه­هاست که داراي تنوع تقريباً پايان ناپذيري از ويژگي­هاي مورفولوژيک مي­باشند. تشخيص و تاکسونومي کنه­هاي سخت هيالوما همواره با مشکلاتي همراه بوده است و شايد بتوان گفت در مورد هيچ گروه ديگري از کنه­ها تا اين اندازه بحث نشده است، به­طوري­که هنوز هم ادامه دارد. يکي از دلايل اين تنوع، تغييرات و بي­ثباتي ژنتيکي در آنهاست. دليل مهم ديگر تغييرات محيطي است که در نتيجه خصوصيات جغرافيايي خاص يک منطقه ديده مي­شود. اين دو عامل با هم سبب تنوع در اندازه، رنگ و صفات مورفولوژيک در اين کنه شده است، و مي­تواند سبب اشتباه در تشخيص صحيح شود. بنابراين شناسايي گونه­هاي هيالوما کار ساده­اي نيست.