Tick

نقش فعالیت­های انسان در پراکندگی، دانسیته کنه­ها و بیماری­های منتقله توسط آنها (بخش آخر)

کنه­های دیگری که به این صورت جابجا شده­اند را نیز به صورت خلاصه ذکر می­کنیم. محوله­های گوسفندان پرورشی که به افریقای جنوبی برای گسترش صنعت پشم مرینوس صادر شدند ممکن است عامل انتشار Hyalomma impeltatum (=Hy. glabrum) در نواحی غیر بومی آن باشند. خوک­های اهلی و گوزن وحشی آورده شده که به وسیله انسان­های اولیه و جدید حمل شدند سبب انتشار Haemaphysalis papuana از جنوب شرق آسیا و H. rusae از فیلیپین به گینه نو شده است. گاوهای ژاپنی در دهه 1880 که به استرالیا برده شدند آلوده به کنه بکرزای Haemaphysalis longicornis بودند و بعداً این کنه همراه با این گاوها به نیوزلند، کالدونیای جدید، فیجی و جزایر دیگر اقیانوس آرام.

به نظر می­رسد که Ornithodoros moubata porcinus توسط خوک­های اهلی یا کالاهای خانگی از غرب افریقا به اماکن انسان در غرب ماداگاسکار وارد شده است. انگل شایع گورخرهای افریقایی، بوفالو و گاوهای اهلی Amblyomma variegatum است که به صورت یک آفت جدی در غرب هند تبدیل شده است. این مثال­ها از جنس­های کنه ذکر شده حکایت از یک قائده کلی در انتشار کنه­هاست.

اگر یک گونه در دو منطقه فونی یا دو قاره مختلف جمع­آوری شود در واقع علت آن انسان است. پراکنش کنه­ها از طریق انسان به همراه فرایندهای موثر در بقای آنها که توسط ویژگی­های زیستی خاص به علاوه توانایی ممتاز برای تغذیه موفق از انواع حیواناتی که معمولاً به وسیله انسان اهلی می­شوند. این اتفاق زمانی بارزتر می­شود که تعداد میزبان­های مورد نیازشان را از چندین میزبان (کنه­های نرم) یا سه میزبان (کنه­های سخت) به 1 یا 2کمتر کردند. اندازه کوچک کنه­های بوافیلوس و جاهای مخفی اتوبیوس مگنینی (برای تغذیه واقع در گوش حیوان) و ریپی­سفالوس اورتسی به این گونه­ها اجازه می­دهد تا از چنگ روش­های کنترل و تیمار حیوانات در امان بمانند. البته همه کنه­هایی که به وسیله انسان منتقل می­شوند در محیط جدید زنده نمی­مانند. سالانه کشتی­های تجاری و گردش­گران چندین لاک­پشت مدیترانه­ای آلوده به کنه هیالوما اجیپتیوم را از نواحی شمالی به اروپا منتقل می­کنند. در این محیط جدید این کنه بعد از جداشدن از لاک­پشت میزبان اصلی­اش تغذیه مناسبی پیدا نمی­کند و از بعد از سرگردان شدن از میزبان اولیه می­میرد.

سرویس­های قرنطینه موثر مانند دپارتمان کشاورزی ایالات متحده از ورود و استقرار کنه­های وارده غیربومی جلوگیری می­کنند. با این وجود ریپی­سفالوس اورتسی شدیداً از چین­های مقعدی پستان­داران بزرگ وارده برای پارک افریقا در فلوریدا تغذیه می­کند و گاهی اوقات از نظارت سیستم قرنطینه اولیه خارج می­شود. با این وجود نظارت دقیق بر روی این حیوانات به دلیل اهمیت اقتصادی قابل توجه آنها سبب کشف و کنترل کامل کنه­های وارده به فلوریدا می­شود.

مشکل است تا تعیین کنیم اثر منفی فعالیت­های انسان را بر روی انتشار و دانسیته کنه­ها در سراسر دنیا تعیین کنیم. طیف انتشار جغرافیایی و دانسیته جمعیت گونه­های خاصی از کنه به وضوح در طول زمان کاهش یافته است زمانی که انسان بسیاری از زیستگاه­های طبیعی را تخریب کرده است و به شدت خصوصیات فلورال، فونال و ابعاد دیگر اکولوژی این بیوتیپ­های وسیع زمین را تغییر داده است. از نظر اپیدمیولوژیک زمانی این پدیده­ها مهم هستند که یک یا بیشتر اجزای چرخه عوامل بیماری­زای منقله از طریق کنه­ها از کانون­های طبیعی آنها حذف می­شوند. برای مثال مخزن تب کیو (Hyalomma aegyptiaca انگل لاک­پشت) در مصر، جایی که لاک­پشت­ها برای نگهداری در خانه به عنوان پت از این سرزمین برده شده اند، منقرض شده است. یکی از انگل­های پستان­داران سم شکافته جنگلی Haemaphysalis است که اکنون عموماً در برخی مناطق آسیا یا غایب هستند زیرا در این مناطق نواحی درختی تخریب شده­اند و جمعیت گوزن، گورخر، خوک، خوک خرطوم دراز مالايا و سایر پستان­داران گوسفند، گاو و بز سان کاهش پیدا کرده است. تا نسبتاً همین اواخر، بیشتر هند دارای جنگل­های انبوه و حیوانات مهره­دار بوده است. تنوع استثنایی از کنه­ها در هند و انتشار لکه­ای اخیر آنها بر این نکته تاکید دارد که تغییرات باورنکردنی انسان در فون آنها در این مناطق روی داده است. ازدیاد گله­های بوفالو که برای اولین بار در علف­زارهای امریکای شمالی چرا می­کنند ممکن است توسط کنه­ها آلوده شوند. ما هنوز نمی­دانیم که چطور حذف ناگهانی بوفالوها و تبدیل علف­زار به گندم­زار سبب تاثیر در انتشار، شیوع و ترکیب فون کنه­های علف­زارهای امریکا شده است. نمونه­های بسیار کمی از برخی گونه­های کنه در بُرنئو (جزایری در مجمع­الجزایر مالایی) و میندانائو (جزایری در فیلیپین) را شناسایی کرده­ایم که ظاهرا به دلیل اینکه بسیاری از زیستگاه­ها و میزبان­های آنها از بین رفته­اند ]به تعداد کم یافت می­شوند[. در افریقای جنوبی، حذف گورخر کوهی احتمالاً دلیل نادربودن کنه Margaropus winthemi (که تنها برروی اسب­ها در مناطق کوهستانی کمتری زنده می­مانند)، می­باشد. ماداگاسکار نواحی جنگلی وسیع و در نتیجه لمورهای جنگلی فراوان و سایر پستان­داران خود را کمتر حفظ کرده است. بسیاری از گونه­های نادر کنه که سبب آلوده کردن مهره­داران ماداگاسکار می­شوند ما آنها را با تعداد نمونه­های خیلی کم صید می­کنیم و برخی دیگر نیز احتمالاً در دوره­های اخیر منقرض شده­اند. در سمت دیگر جهان، نابودشدن لاک­پشت­های گالاپاگوس سبب این شده که ما در حال حاضر تنها توانسته­ایم یک نمونه نر و لاروArgas (Microargas) transverses آن را جمع­آوری کنیم. جالب است بدانید که یک گونه کنه دارای پراکندگی وسیع می­تواند برای pinoint جنگل­های اوراسیایی که حالت اکولوژیک نسبتاً اولیه خود را با وجود فعالیت­های شدید انسان در جنگل­ها حفظ نموده­اند، به ما کمک کند. کنهHaemaphysalis concinna با درختان پهن­برگ مناطق مرطوب معتدل و جنگل­های مخلوط از شرق سیبری (primorye) تا فرانسه سازش پیدا کرده است. مراحل نابالغ آن برروی پستان­داران کوچک و پرندگان، بالغ­ها نیز از پستان­داران بزرگ خون­خواری می­کنند. نقشه­نگاری و تحلیل کانون­های متعدد و نسبتاً جدید فعالیت این گونه از دریای ژاپن در شرق تا ایران در جنوب و سواحل آتلانتیک اروپا در غرب می­تواند اطلاعاتی در مورد موقعیت جنگل­هایی که انسان اجازه داده تا الگوی اکولوژیک نسبتاً دست­نخورده آن در این ناحیه وسیع حفظ شود.